Vertrouwen komt te voet en gaat te paard

Wat bezielde managing director Christine Lagarde van het IMF anderhalve week geleden te zeggen dat de kans op een recessie in de eurozone is gestegen tot 40%? Vermoedelijk wilde de Française slechts benadrukken dat beleidsmakers nu toch echt vaart moeten maken met het implementeren van structurele hervormingsmaatregelen.

IMF 2014 binnen 2Bij het fonds weten ze altijd heel goed dat een boodschap het effectiefst uitgedragen wordt als die wordt opgehangen aan een cijfer. Journalisten zijn heel gevoelig voor een mooi rond cijfer en plakken daar maar wat graag wat mooie quotes van IMF-functionarissen aan vast. Zo schrijven de meeste media doorgaans keurig op wat de instelling voor ogen heeft.

Maar dit keer begon het geplugde cijfer – die 40% dus – al snel een eigen leven te leiden. Lagarde’s uitlatingen brachten plotseling het crisisgevoel weer helemaal terug, wat er op de beurzen voor zorgde dat er voor enkele biljoenen (!) aan waarde in rook op ging.

‘Self fulfilling prophecy’

Terecht kreeg Lagarde veel over haar heen. Zo schreef Mathijs Bouman een mooie column in het FD, waarin hij vraagtekens plaatste bij de exactheid van het cijfer zelf, en vroeg Han de Jong, hoofdeconoom van ABN Amro, zich zondag in zijn wekelijkse nieuwsbrief af of het IMF wel door had dat het de somberheid over zichzelf afroept. Misschien heeft Lagarde een ‘self fulfilling prophecy’ in werking gezet, las ik in het stuk van de econoom.

Een economie die zo traag groeit als de eurozone zit als het ook maar even een beetje tegenzit zo twee kwartalen onder nul. Dat is technisch weliswaar een recessie, maar dat is toch wat anders dan een stevige neergang.

De Jong schrijft het zeer treffend op: 

“Given how low (potential) growth is in the eurozone, it is always possible to have two consecutive quarters of mildly negative growth, what I mean is that a prolonged period of significant decline of activity seems extremely unlikely. Serious recessions don’t appear out of nowhere. They are caused by something.”

Echte recessies worden uitgelokt door een te verkrappend monetair of fiscaal beleid, een scherpe stijging van de inflatie, een forse stijging van de olieprijs, een ineenstorting van de financiële markten of bijvoorbeeld door een geopolitieke schok, schrijft De Jong. Maar het grootste risico is toch wel een plotseling verlies aan vertrouwen. En precies dat laatste is wat Lagarde mogelijkerwijs in gang heeft gezet.

Nota bene:

Lack of reform in France and Italy is not going to cause a recession in the eurozone – they are nothing new.

Toch is er meer aan de hand dan vertrouwen dat te paard vertrekt, denk ik. Want die beursreactie was in de afgelopen anderhalve week wel heel ernstig. Wat er gebeurde was niet zozeer een verkeerd geïnterpreteerd cijfer van het IMF (of een slecht bericht over de Duitse industrie of de Amerikaanse detailhandelsverkopen). Nee, er was sprake van iets veel ernstigers, namelijk van een plotseling opdrogen van marktliquiditeit, een probleem waar collega Carel Grol begin deze maand op wees.

Long en short

Iedereen zat ‘short’ Amerikaane treauries en ‘long’ risicovolle en exotische activa. Toen de markt ineens de andere kant op wilde, was er niemand die dat kon faciliteren en sloeg de paniek snel toe. Carel schreef:

“Sinds de crisis moeten banken meer reserves aanleggen. Die financiële dijkverzwaring beperkt de bancaire speelruimte. Voor de crisis hadden banken een grote opslagfunctie en namen ze gemakkelijk obligaties op in hun boeken. Banken werden dan tijdelijk beheerder van een obligatie, totdat ze een koper hadden gevonden. Dat doen ze nu veel minder en dus slinkt de handel.”

Minder handel betekent grotere spreads en een ongunstiger prijs voor partijen die hun risico’s willen hedgen. Een opdrogende handel is veel enger. Dan weet je niet meer waar je kunt belanden.

Lees Carels stuk nog eens, en huiver. Of anders Ambrose Evans-Pritchard in de Telegraph of Gillian Tett in de Financial Times.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s