De Chinese groeimotor sputtert. Hoe erg is dat eigenlijk?

Niet, want China is helemaal geen motor voor de wereldeconomie

De tijden van dubbelcijferige groei in China lijken definitief voorbij. Elk kwartaal valt de groei telkens weer wat lager uit en schroeft Peking de verwachtingen weer wat terug. Eerder deze week bleek dat de Chinese overheid nu voor 2015 op een plus van 7% rekent, keurig in lijn met de gemiddelde analistenverwachting.

Arbeiders in het zuiden van China werken aan een nieuwe olipijplijnVan ‘booms’ en ‘busts’, wat echt heel normaal is voor een industrialiserend land dat zich snel ontwikkelt, hebben ze in China nooit last. Geen wonder dat veel waarnemers de Chinese cijfers altijd met een korreltje zout nemen.

Zo schreef collega Joost Dobber recent op gezag van professor Christopher Baldwin van de Peking University dat de werkelijke groei in China zeker 3%-punt lager ligt. Aangezien het telkens 21 van de 22 Chinese provincies lukt om over iedere verslagperiode een bovengemiddelde groei te boeken, ben ik geneigd Baldwin wel te geloven.

Transitie

Hoe dan ook, het idee is dat Peking druk bezig is een transitie tot stand te brengen en dat dit een wissel trekt op de groei. China is aangekomen op het punt dat het moet omschakelen van een op krediet gebaseerde exportgeoriënteerde economie naar een duurzame consumptiegedreven economie. De geschiedenis leert evenwel dat het ontzettend moeilijk is om die transformatie zonder schade tot stand te brengen. Sterker, elk land dat het geprobeerd heeft — Japan, Sovjet-Unie, Zuid-Korea, Thailand — is in een flinke recessie weggegleden.

Lees verder

Advertenties

Amerikaanse groei steekt maar bleekjes af vergeleken met eurozone

Of beter: de eurozone doet het lang zo gek nog niet

De Verenigde Staten zijn terug van weggeweest, klinkt het overal. Het land groeit als kool. Het bbp neemt met meer dan 3% toe en de werkloosheid is gedaald tot 5,6%. Sinds 2010 heeft Amerika meer mensen weer aan het werk gezet dan Europa, Japan, en alle geavanceerde economieën gecombineerd’, pochte Obama vorige week in zijn State of the Union. De crisis lijkt definitief overwonnen.

Na afloop van de State of the Union steekt Obama zijn duim op richting Secretary of State John Kerry Reuters

Na afloop van de State of the Union steekt Obama zijn duim op richting Secretary of State John Kerry Reuters

‘Amerika staat weer op eigen benen. Je voelt dat de Amerikaanse economie in een hogere versnelling is geschoten’, stelde Ethan Harris van Bank of America Merrill Lynch tegen FD-correspondent Gerben van der Marel.

Deflatoire spiraal

Nee, dan de eurozone. Aan deze zijde van de Atlantische Oceaan is de situatie nu zo zorgwekkend dat de ECB het nodig acht – met uitzondering van Klaas Knot, Jens Weidmann en drie andere centrale bankiers dan – om de economie een impuls van tenminste €1140 mrd te geven. Zonder die monetaire stimulans glijden we weg in een deflatoire spiraal waar Japan nog een puntje kan zuigen. De Europese muntunie piept en kraakt in zijn voegen.

Althans, dat is het beeld. Lees verder

Soms mislukt een interview, maar is dat welbeschouwd niet eens erg

Het was een rampzalig interview, maar toch liep ik met een glimlach op mijn gezicht het indrukwekkende gebouwencomplex uit. Ik had vroeg op de dag een uur doorgebracht in de werkkamer van Jörg Krämer, hoofdeconoom van Commerzbank, en amper de kans gehad mijn vragen aan hem te stellen. Gelukkig had hij me wel op allerlei interessante ideeën gebracht, waardoor ik het vraaggesprek absoluut niet als mislukt beschouwde.

Foto: Commerzbank

Foto: Commerzbank

Het begon er gisteren mee dat de assistente van Herr Doktor Krämer ziek was en dat betekende dat hij zelf achter de koffie aan moest – niet zijn sterkste punt. Vervolgens moest hij agendatechnisch even heel diep gaan zitten nadenken. Toen hij daarmee klaar was, kon het gesprek beginnen, maar al heel snel werd duidelijk dat de assistente een belangrijke buffer is tussen de econoom en mensen die hem even nodig hebben.

De telefoon ging nogal eens af. (Het was de dag na de €1,14 biljoen van Draghi dus logisch dat de ‘Chefwitschaft’ door veel mensen gezocht werd) Meestal drukte hij het signaal weg, maar dan was hij wel weer zo van zijn à propos dat hij niet meer wist wat hij eigenlijk wilde vertellen.

Soms nam hij ook gewoon op. ‘Sorry, deze moet ik nemen, het is mijn hoogste baas, (ceo Martin Blessing, red.)’, zei Krämer op zeker moment. ‘Hij wil weten wat Draghi nu precies heeft gezegd gisteren.’

Maar hij zag er geen been in om zelf ook te bellen. Op mijn vraag hoe het nu precies juridisch zit met de risicodeling waartoe de ECB gedeeltelijk heeft besloten, raakte Kramer even de weg kwijt. En dus belde hij een lid van zijn staf, zette het geluid op de speaker en stelde hem mijn vraag. Deze persoon begon in rap Duits een juridische verhandeling over ‘collective action clauses’, over ‘pari passu’ en hoe verantwoordelijkheden naar rato (?) worden gedragen. Toen hij klaar was, zei Krämer me: ‘Da’s helder, nietwaar?’.

‘Dat doet me denken aan een stuk dat ik in april heb geschreven’, zei de vriendelijke Duitser even later. ‘Ik zal het even voor je uitdraaien.’ Nu stond die printer een eindje verderop in het kantoorgebouw, en u begrijpt het: dat liep technisch ook niet helemaal soepel.

Lees verder

Opkopen staatsleningen kan best zonder risicodeling

VVD, PVV, CDA, SP en ChristenUnie willen niet dat de obligaties van probleemlanden voor rekening van andere eurolanden komen, begrijp ik. Tegenover de NOS zei VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra het onverstandig te vinden de risico’s te spreiden over de hele eurozone. De plannen van de ECB mogen er niet toe mogen leiden dat het ene land opdraait voor de verliezen op staatsleningen van andere landen.

Op basis van gesprekken met bronnen die bekend zijn met de onderhandelingen – zoals dat zo mooi heet – schreven collega Arend Clahsen en ik maandag in het FD dat de ECB op een compromis over QE, het opkoopprogramma van staatsleningen, afstevent. De centrale bankiers mikken op een oplossing die voor zowel de voor- als de tegenstanders van de geldpers te verkopen is: er worden obligaties opgekocht,maar het risico blijft bij de nationale centrale banken liggen.

Het is een oplossing die ingegeven is door noordelijke fobieën over hyperinflatie en bodemloze perifere putten, maar die zou best wel eens goed kunnen uitpakken. Dat maak ik althans op uit het stuk ‘Quantitative Easing in the Eurozone: It’s possible without fiscal transfers‘ van Paul De Grauwe (London School of Economics) en Yuemei Ji (Brunel University London).

Foto: Jimmy Kets/Imagedesk)

Paul De Grauwe – Foto: Jimmy Kets/Imagedesk)

Het is in feite heel gemakkelijk om aan QE te doen zonder risico’s te creëren voor de belastingbetalers van de ‘sterke’ landen van de eurozone, leggen De Grauwe en Ji uit. De manier om dit te doen, is als volgt. De ECB koopt een pakket staatsobligaties pro rata van het economische belang van elk land in de eurozone. Dus 27% Duitse obligaties, 20% Franse obligaties, 18% Italiaanse obligaties, etc.

Lees verder

Veert de olieprijs terug naar $70 per vat of zakken we gewoon verder tot $20?

Aan iedere mondiale recessie sinds 1970 is ten minste een verdubbeling van de olieprijs voorafgegaan. En elke keer wanneer de olieprijs halveerde – en voor zeker zes maanden op dat niveau bleef hangen – volgde een majeure versnelling van de wereldeconomie.

Dit schrijft Anatole Kaletsky, hoofdeconoom van Gavekal Dragonomics, in een bijdrage aan Project Syndicate. Aangezien de prijs van een vat Noordzee-olie in een half jaar tijd is gedaald van $115  tot $49 vanmiddag, biedt dit houvast voor de positief ingestelde mens.

Het probleem met olie is alleen dat er geen peil op valt te trekken. Jim O’Neill, de bedenker van de BRIC’s (toen hij de baas was van Goldman Sachs Asset Management), schreef er zijn dissertatie over en stelde recent op de website van de Brusselse denktank Bruegel:

“I used to joke that the most important thing I learned from my research was never to attempt to forecast the price of oil.

Vervolgens stelde hij dat dit wel degelijk toch mogelijk is. Niet door allerlei ingewikkelde modellen op te tuigen of door een nauwgezette studie naar marginale productiekosten, maar gewoon door een blik te werpen op de olieprijscurve, de lijn die de verschillende termijnprijzen van olie met elkaar verbindt. Lees verder

Gaat Draghi terug naar Rome om Napolitano op te volgen?

Ik vond het maar een rare gedachte. Waarom zou de machtigste man van Europa zijn positie opgeven voor een vooral ceremoniële* functie in Italië? Mario Draghi de opvolger van Giorgio Napolitano? Dat is toch een degradatie? Maar volgens Sylvester Eijffinger, een goede bekende van vrijwel alle monetaire beleidsmakers in de wereld, zie ik dat helemaal verkeerd:

“Draghi is in de race. Hij heeft wel degelijk die ambitie. Het gaat tussen hem en Monti.”

Afgezien van het feit dat het betrekken van het Quirinaal, het presidentieel paleis in Rome, het hoogste is dat een Italiaan in zijn leven kan bereiken, is dé reden voor Draghi dat hij eigenlijk alleen nog maar kan falen als president van de Europese Centrale bank, zo benadrukt de Tilburgse hoogleraar.

draghi-ecb-hhZijn hoogtepunt kwam na zijn beroemde rede in Londen in de zomer van 2012. Door te zeggen: ‘Within our mandate, the ECB is ready to do whatever it takes to preserve the euro – and believe me, it will be enough’, wist hij eigenhandig de angel uit de Europese schuldencrisis te halen.

Met die uitspraak had hij de financiële markten verstaan gegeven dat de ECB als een echte ‘lender of last resort’ zal optreden. De eurozone zal niet uit elkaar vallen. Als het mis dreigt te gaan, zal Frankfurt ingrijpen.

Voldongen feit

Die uitspraak kwam, zo benadrukt Eijffinger, helemaal uit de koker van Draghi. Ze was van te voren niet met de andere leden van het bestuur of in de Governing Council besproken. De Italiaan plaatste zijn collega’s voor een voldongen feit. Toen die vervolgens besloten ‘whatever it takes’ te vertalen in het OMT-programma sanctioneerden ze Draghi’s actie. Het gevolg was dat de rust op de markten terugkeerde en de rentes van de probleemlanden ineenschrompelden – inmiddels lenen ze zelfs goedkoper dan ooit.

Lees verder

Wat te doen met de mensen die met pensioen gaan?

In Japan worden mensen maar wat graag klaar-over

We hadden het laatst met wat mensen op de redactie over ‘About Schmidt‘, de film met Jack Nicholson in de hoofdrol over een man die met pensioen gaat na jaren gewerkt te hebben als verzekeringsagent. Als zijn vrouw Helen overlijdt, realiseert hij zich dat zijn werk en zijn vrouw eigenlijk de totale inhoud van zijn bestaan waren. Vervolgens gaat hij met een camper van Omaha naar Denver  om zijn dochter te weerhouden te trouwen met een nietsnut.

About SchmidtEen van die pijnlijke fragmenten waar de film zo heerlijk vol mee zit, blijkt een favoriet van zowel mij als mijn collega’s. Het is de scene waarin Schmidt langs gaat bij zijn oude kantoor in de hoop en ook wel in de verwachting dat zijn opvolger dolgraag raad en daad van hem ontvangt. Maar in plaats daarvan wordt hij binnen no-time resoluut door deze man het pand uitgewerkt. Schmidt is op geen enkele wijze meer nodig. Hij is letterlijk uitgerangeerd.

‘Ja, dat staat ons ook te wachten, mensen’, zei een collega. ‘Op een gegeven moment is het klaar, kun je je spullen pakken. Dan mag je misschien nog één of twee keer langskomen op de redactie, maar dan houdt het wel op. Zo gaan wij nu eenmaal met onze mensen om als ze hun pensioen bereiken.’ ‘Nog een geluk dat wij na ons 65e nog wat langer mogen werken’, stelde een ander cynisch.

Ondertussen in Japan

Het deed mij denken aan mijn gesprek vorige maand met Marcel Wiggers, de voorzitter en ceo van Randstad Japan. In Japan, dat in een fenomenaal tempo vergrijst en ontgroent, gaan ze totaal anders om met de ouderen. Lees verder