Gaat Draghi terug naar Rome om Napolitano op te volgen?

Ik vond het maar een rare gedachte. Waarom zou de machtigste man van Europa zijn positie opgeven voor een vooral ceremoniële* functie in Italië? Mario Draghi de opvolger van Giorgio Napolitano? Dat is toch een degradatie? Maar volgens Sylvester Eijffinger, een goede bekende van vrijwel alle monetaire beleidsmakers in de wereld, zie ik dat helemaal verkeerd:

“Draghi is in de race. Hij heeft wel degelijk die ambitie. Het gaat tussen hem en Monti.”

Afgezien van het feit dat het betrekken van het Quirinaal, het presidentieel paleis in Rome, het hoogste is dat een Italiaan in zijn leven kan bereiken, is dé reden voor Draghi dat hij eigenlijk alleen nog maar kan falen als president van de Europese Centrale bank, zo benadrukt de Tilburgse hoogleraar.

draghi-ecb-hhZijn hoogtepunt kwam na zijn beroemde rede in Londen in de zomer van 2012. Door te zeggen: ‘Within our mandate, the ECB is ready to do whatever it takes to preserve the euro – and believe me, it will be enough’, wist hij eigenhandig de angel uit de Europese schuldencrisis te halen.

Met die uitspraak had hij de financiële markten verstaan gegeven dat de ECB als een echte ‘lender of last resort’ zal optreden. De eurozone zal niet uit elkaar vallen. Als het mis dreigt te gaan, zal Frankfurt ingrijpen.

Voldongen feit

Die uitspraak kwam, zo benadrukt Eijffinger, helemaal uit de koker van Draghi. Ze was van te voren niet met de andere leden van het bestuur of in de Governing Council besproken. De Italiaan plaatste zijn collega’s voor een voldongen feit. Toen die vervolgens besloten ‘whatever it takes’ te vertalen in het OMT-programma sanctioneerden ze Draghi’s actie. Het gevolg was dat de rust op de markten terugkeerde en de rentes van de probleemlanden ineenschrompelden – inmiddels lenen ze zelfs goedkoper dan ooit.

Het maakte van Draghi de redder van de eurozone. Je kunt het nooit hard maken, maar zonder diens woorden was de crisis vermoedelijk oncontroleerbaar geworden en zouden we nu weer met guldens hebben betaald.

Jubilee

In Jackson Hole, de jaarlijkse monetaire jubilee aan de voet van de Rocky Mountains, kwam Draghi in augustus 2014 weer met zo’n oekaze. Opnieuw week hij, zonder iemand van te voren op de hoogte te brengen, van zijn tekst af. Dit keer gaf hij prijs waar de ECB naar kijkt om de inflatieverwachtingen te kunnen volgen, namelijk het 5 year/5 year swapcontract.

Tot dan was het concept inflatieverwachting heerlijk vaag, maar sinds een half jaar weet iedereen precies waar de ECB het over heeft. Ze behoort in de buurt van de 2% te blijven, maar is inmiddels gedaald tot iets meer dan 1,5%, zo blijkt uit het swapcontract. Dat houdt in dat ze ‘van het anker is losgeslagen’ en kan dus niet anders betekenen dan dat de ECB alles uit de kast moet halen om ze weer terug op 2% te krijgen.

Draghi zei het om zijn medebestuurders in de Governing Council voor het blok te zetten en ze te dwingen akkoord te gaan met de ultieme stap: QE (met het opkopen van staatsleningen).

Geen unanimiteit

Het ziet ernaar uit dat de bestuursraad hier volgende week inderdaad mee instemt. Maar vermoedelijk gaat het niet zonder slag of stoot. Er zal een heel contingent bankiers zijn dat hier niet mee instemt, onder leiding van de Duitser Jens Weidmann. Met een meerderheid van stemmen gaat het door, maar zonder unanimiteit over zoiets essentieels beslissen is volgens Eijffinger dramatisch voor het aanzien van de ECB. Het tast het gezag geweldig aan en zou wel eens tot een revolte in Duitsland kunnen leiden.

Het zou dus zomaar kunnen dat Draghi zijn nalatenschap te grabbel gooit. Inmiddels wordt er gefluisterd dat de Italiaan de Duitse oppositie tegen al zijn voorstellen zo beu is, dat hij op het punt staat de ECB te verlaten. De kans om president te worden van Italië komt maar één keer voorbij. Nu moet hij hem pakken, niet in de laatste plaats omdat sommige Italiaanse media hem ‘de enige beloftevolle opvolger voor Napolitano’ genoemd hebben.

Draghi zelf heeft tot nu toe altijd ontkend dat hij presidentiële ambities zou hebben, dat hij plannen zou hebben om zijn baan in Frankfurt op te geven. Maar dat is natuurlijk onderdeel van het spel. Je zegt niet datje in de race bent. Pas als de job je niet meer kan ontgaan, kom je ervoor uit.

Draghi kent het klappen van de zweep als geen ander. Eijffinger

“Ik heb van de zomer voor de derde keer De vorst van Nicoló Machiavelli gelezen. Als er tegenwoordig iemand model kan staan voor die vorst is het Mario Draghi wel. Ik had in ieder geval voortdurend Draghi in mijn achterhoofd. Mag je liegen en en allerlei dingen doen die God verbiedt? Ja, dat mag, nee dat moet je zelfs doen om een positie te verwerven en die dan ook te behouden. Draghi is een Romein, maar hij is in de loop der jaren een echte Florentijn geworden.”

Klinkt mooi, maar toch moet ik het nog maar zien met de aspiraties van Draghi. Ik begrijp van collega Frank Gersdorf dat Matteo Renzi, de nu 40-jarige premier die bijna een jaar geleden aantrad als het hoofd van een brede coalitie, een kandidaat zoekt die zijn hervormingsagenda steunt en die makelaar kan zijn van politieke compromissen. Kan Draghi dat?

Verkiezing

De leiders in Italië hebben twee weken de tijd. Binnen 15 dagen moet de verkiezing van een nieuwe president beginnen, zo staat in de Italiaanse grondwet. Vaak duurt het stemproces meerdere dagen. Voor Francesco Cossiga had het parlement in 1985 maar een dag nodig, maar Giovanni Leone werd in 1971 pas president na 23 stemrondes.

* De Italiaanse president heeft vooral ceremoniële taken, maar hij is ook het hoofd van de strijdkrachten en hij kan wetten tegenhouden die hij niet in overeenstemming met de grondwet acht. Ook kan hij het parlement naar huis sturen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s