Hoezo vormt Griekenland het bewijs dat ‘austerity’ niet werkt?

De Grieken waren geweldig boven hun stand gaan leven. Dat moest gecorrigeerd.

Een kwart is er inmiddels af. Sinds de crisis is de Griekse economie met 25%. gekrompen. Dat hoor je iedereen voortdurend zeggen. Een kwart, dat is natuurlijk ook lekker makkelijk te onthouden. En meestal volgt er dan onmiddellijk op: ‘zie je wel, het bezuinigingsbeleid van de trojka werkt niet’.

Neem Joseph Stiglitz. Die Nobelprijswinnaar schreef onlangs in een bijdrage aan Project Syndicate dat Keynesianen een half decennium geleden al voorspelden dat de ‘austerity’ die Griekenland en de andere perifere crisislanden was opgelegd gedoemd was te mislukken. Inmiddels geeft zelfs het IMF dat toe, zo benadrukt Stiglitz:

“We hardly needed another test. Austerity had failed repeatedly, from its early use under US President Herbert Hoover, which turned the stock-market crash into the Great Depression, to the IMF “programs” imposed on East Asia and Latin America in recent decades. And yet when Greece got into trouble, it was tried again.”

Greece_Real_GDP_growth_2000_March_2013Griekenland heeft de dictaten van de trojka keurig opgevolgd en wat is het resultaat: 25% werkloosheid, een economische krimp van 25% en een toename van de schuld als percentage van het bbp van 35 procentpunt. Geen wonder dat het Griekse volk in opstand is gekomen.

Noodzakelijke correctie

Het klinkt overtuigend, maar is het niet. Lees verder

Advertenties

Wordt Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker een moderne koning Willem I?

Niets menselijks is ons FD-redacteuren vreemd. Als Hans-Werner Sinn, misschien wel de bekendste Duitse econoom van het moment, weer eens wat roept, dan denken wij onmiddellijk: ‘Och hemel, daar heb je die malle kabouter weer’. Sinn heeft nu eenmaal zo’n baardje waar je meteen een mooie rode puntmuts bij fantaseert.

hanswernersinn-hh

Hans-Werner Sinn (Foto: Hollandse Hoogte)

Dat laat onverlet dat Sinn vaak hele intrigerende visies debiteert. Sinds kort mailt de instelling waarvan hij president is, voluit het Leibniz-Institut für Wirtschaftsforschung an der Universität München (beter bekend als het Ifo-instituut) mij regelmatig rechtstreeks persberichten om Sinn’s ideeën aan de man te brengen.

Zojuist kreeg ik weer zo’n ‘Ifo Viewpoint’ binnen. En deze – No. 162 Europe’s Shadow Budget – is ook weer een heerlijk prikkelende. Het is een tekst die me onwillekeurig deed denken aan ons koningshuis en aan een van de redenen waarom ik soms een rabiaat republikein ben.

Juncker-plan

Sinn’s stuk gaat over het stimuleringsplan van voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie. Dit Juncker-plan is bedoeld om de eurozone aan te zwengelen door in de jaren 2015-2017 €315 mrd te investeren in publieke projecten. Het fonds van Juncker is in de ogen van Sinn gewoon een gigantische schaduwbegroting, het is twee keer zo groot als het jaarlijkse officiële budget van de Europese Unie en uiteindelijk niets anders dan een manier om overheden te helpen de schuldlimieten van ‘Maastricht’ te omzeilen.

Lees verder

De wereldeconomie krimpt in een angstig snel tempo

Sinds de zomer van vorig jaar is het helemaal mis met de wereldeconomie. Althans, als je die bekijkt vanuit het perspectief van de dollar. Wanneer je het bruto binnenlands product van alle landen uitdrukt in dollars en vervolgens bij elkaar optelt, dan komt het totaal nu 5% lager uit dan medio 2014.

Michala-Marcussen-sgcib_01_b9bae76fcdMondiaal produceren we met z’n allen $4000 mrd minder, zo becijferde hoofdeconoom Michala Marcussen van Société Générale onlangs. De laatste keer dat het zo slecht ging was in 2008 toen de ‘dollar economie’ $7000 mrd kwijtspeelde, een verlies van een ruime 10%.

Depreciatie

De krimp is natuurlijk het gevolg van de appreciatie van de ‘greenback’, of anders gesteld: van de depreciatie van vrijwel alle andere munten in de wereld. Terwijl de Amerikaanse economie geleidelijk weer op stoom komt, zijn vrijwel alle blokken aan het kwakkelen. En alsof dat niet al erg genoeg is, buitelen werkelijk overal de monetaire autoriteiten over elkaar heen met beleidsverruimingen die primair bedoeld lijken te zijn de eigen munt te verzwakken.

Lees verder

De geldboom van mijn moeder staat in Bern en Kopenhagen

De Zwitsers en Denen hebben de jackpot gewonnen, maar weigeren hun prijs op te halen

Gaan we het meemaken dat de banken binnenkort huiseigenaren een vergoeding betalen voor de hypotheek die ze bij hen hebben afgesloten? Nederlandse banken zijn er meesters in om mensen met variabele leningen op de een of andere manier toch de hoogste rentes te berekenen. Dus zo’n vaart zal het hier niet lopen. Maar in Denemarken schijnt het inderdaad steeds dichterbij te komen.

KopenhagenAls je daar een zogeheten F1- of F2-hypotheek hebt dan zou het zomaar kunnen dat er maandelijks een bedrag op je rekening wordt bijgeschreven, in plaats dat er geld van af gaat, zeggen bankeconomen.

Vorige week verlaagde de Deense centrale bank het officiële disconto voor de vierde keer in slechts twee weken tijd, en wel tot -0,75%. Dit zou nodig zijn om de koppeling van de Deense kroon met de euro in stand te houden. Door een negatieve rente wordt de Deense kroon voor internationale beleggers minder interessant, hoopt de centrale bank, wat de koers op het gewenste niveau moet houden.

Lees verder

“Make war to make peace”

Goed nieuws uit Minsk. Oekraïne en Rusland zijn donderdag onder het toeziend oog van Frankrijk en Duitsland overeengekomen dat de rebellen in Oost-Oekraïne en het Oekraïense regeringsleger in de nacht van zaterdag op zondag ophouden met vechten. De vraag is alleen hoe duurzaam dat staakt-het-vuren is. Tenslotte werd het bestand dat in september werd bereikt voortdurend geschonden.

Tekenend voor het geringe vertrouwen in een goede afloop is de uitspraak van de Duitse kanselier Angela Merkel:

 “Ik heb geen illusies. Er moet nog heel, heel veel werk worden gedaan.’

Onderhandelingen in MinskEerlijk gezegd verwacht ik er bitter weinig van. Pas als Vladimir Poetin helemaal met zijn rug tegen de muur staat, komt er een einde aan het conflict. Daarvoor moet de Russische economie echt compleet ingestort zijn, of zodanig zijn verzwakt dat de kliek rondom Poetin geen kans meer ziet nog geld te verdienen en hun baas vervangen voor een andere maffiabaas (lees svp het stuk van collega Roger Cohen).

Als de nu voorgestelde vredesvoorstellen een kans krijgen, moet Poetin te veel water bij de wijn doen. De man wil van Oost-Oekraïne een protectoraat maken zoals Abchazië en Zuid-Ossetië zijn, en de rest van Oekraïne moet naar de pijpen van de Russen dansen. Lees verder

Zijn beleggers knettergek, of zijn het de Europese overheden?

Waar is Geert Wilders als je hem nodig hebt? De PVV-voorman noemde minister Ella Vogelaar ooit knettergek en vorig jaar nog zei hij hetzelfde over Turkije dat Nederland verweet racistisch te zijn. Maar als iets knettergek is, dan is het wel het huidige gedrag van de financiële markten.

Hoe anders moet je het noemen als van zeker een kwart van de in de eurozone uitstaande staatsleningen het effectieve rendement negatief geworden is. Beleggers hebben al zeker €2000 mrd aan obligaties opgekocht waarvan zeker is dat ze minder opleveren dan ervoor betaald is. Alleen als er zich een koper in de markt meldt die bereid is de stukken nog duurder op te kopen, maken de beleggers nog rendement.

gift-euro-tsDie koper is wellicht de ECB. Frankfurt gaat voor €1140 mrd aan leningen opkopen, maar kan er natuurlijk best voor kiezen om voor het langer lopende papier te gaan, papier dat nog altijd een bescheiden positieve yield genereert.

De vraag is natuurlijk wie er toch zo gek is om zo enorm veel geld te pompen in een markt die nauwelijks iets oplevert, of zelfs negatief rendeert? Wel, dat zijn vooral pensioenfondsen, verzekeraars en banken. Deze institutionele partijen worden door hun toezichthouders of vanwege de eigen reglementen gedwongen geld in ‘risicovrije’ staatsobligaties te beleggen. In normale tijden is daar niets mee, maar momenteel begint het gewoonweg pervers te worden. Lees verder

Duitsland is ’s werelds grootste exporteur van kapitaal

Wij noorderlingen snappen niet dat we door eigen toedoen in een ‘deflatoire vortex’ tuimelen en dus zelf de ECB gedwongen hebben tot QE.

Gisteren ontving ik een ronduit juichend persbericht van het Leibniz-Institut für Wirtschaftsforschung an der Universität München, beter bekend als het Ifo-instituut. Het had berekent dat Duitsland vorig jaar opnieuw ’s werelds grootste exporteur van kapitaal was. Netto was er voor $285 mrd uitgevoerd, een record. Daarmee had ons buurland China (op plaats 2) en Saoedi-Arabië (nummer 3) ruimschoots achter zich gelaten.

Een schip wordt geladen in de haven van Hamburg Foto: Reuters

Een schip wordt geladen in de haven van Hamburg – Foto: Reuters

Aangezien het saldo op de kapitaalrekening ongeveer net zo groot moet zijn als dat op de lopende rekening – de betalingsbalans van een land moet nu eenmaal in evenwicht zijn – werd ik een beetje op het verkeerde been gezet met de melding in het bericht dat het overschot op de lopende rekening was uitgekomen op bijna €220 mrd, een stijging van €30 mrd. Maar al snel werd me duidelijk dat het ene bedrag in dollars en de andere in euro’s was.

De auteur van het bericht, Dr. Steffen Henzel, toonde zich in het persbericht vooral enthousiast over het feit dat de export zo was gestegen, met name dankzij de aantrekkende groei in de VS en het VK. En als slagroom op de taart was er in de laatste maanden van vorig jaar ook nog de flink lagere uitgaven aan olie. Het overschot op de lopende rekening was daardoor uitgekomen op 7,5%. En aangezien de huidige trend vermoedelijk doorzet, rekent Henzel voor 2015 op een surplus van 8%.

Bravo, zou je zeggen. Maar zo simpel ligt dat niet. Lees verder