De volgende recessie is dichterbij dan u denkt

Afgelopen weekend hield president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank een gloedvol betoog over het belang van structurele hervormingen. Niet alleen zijn die belangrijk om de potentiële groei in Europa op te krikken, maar ook om de regio schokbestendiger te maken, zo zei hij op het ECB Forum.

Voor een regio die zich na jaren worstelen met ‘credit crunches’, Griekse besmettingen, torenhoge schuldenbergen en Russische agressie eindelijk begint op te richten, klinkt het misschien wat raar. Maar voor de mondiale economie staat het vrijwel vast dat de afstand tot een nieuwe recessie kleiner is dan die tot de vorige. De meeste landen hebben na de pijnlijk diepe inzinking van 2008/2009 nu al zes jaar herstel achter de rug. Dat het lukt om nog eens zes jaar die lijn vast te houden, lijkt me onwaarschijnlijk.

stephen-king-125X125De man met de mooiste naam van het economengilde, Stephen King, de hoofdeconoom van HSBC, denkt er ook zo over. Hij schrijft in het recent gepubliceerde rapport ‘The World Economy’s Titanic Problem’:

‘If history is any guide, we are probably now closer to the next one.’

Munitie

Het probleem is alleen, zo benadrukt hij, dat monetaire en fiscale beleidsmakers na vorige herstelperiodes altijd hun wapendepots wisten aan te vullen. Lees verder

En zo drink je ineens een wijntje met de hoofdeconoom van het IMF

Wilt u graag weten hoe de bestuurders van de Europese Centrale Bank echt denken over Griekenland? Ik zou het u kunnen vertellen, maar dat ga ik niet doen.

Flauw , zegt u. Misschien. Maar ik heb nu eenmaal te maken met de ‘Jackson Hole-rule’. Wat dat precies is, vertel ik dadelijk, maar waar het om gaat is dat als ik me niet aan die regel hou, ik voorgoed persona non grata ben in Frankfurt en ook ver daarbuiten.

Foto: ECB

Foto: ECB

Van donderdagmiddag tot zaterdagavond nam ik als ‘participant’ deel aan het ECB Forum in het Portugese Sintra, een bijeenkomst van monetaire beleidsmakers, topacademici, economen van instellingen als Goldman Sachs en JP Morgan en een uiterst selecte club vertegenwoordigers van de media, zoals Financial Times, Wall Street Journal, New York Times, Reuters én – u raadt het – het Financieele Dagblad. Zo’n 150 man in totaal, allemaal persoonlijk uitgenodigd door ECB-president Mario Draghi.

Opgesloten

Andere leden van de media waren er ook wel, maar die zaten opgesloten in een mediacenter, een klein gebouwtje met een groot tv-scherm dat de officiële onderdelen van het programma toonde. Lees verder

Waarom wil de Fed toch zo graag de rente verhogen?

Je zult als journalist maar Fed-volger zijn? Dan schrijf je al bijna een jaar lang alleen maar stukken die draaien om de vraag wanneer het stelsel van Amerikaanse centrale banken de rente gaat verhogen. Wordt het december, juni, of pas september? Of tillen ze het besluit misschien toch over oud en nieuw 2015 heen?

Federal Reserve in Washington

Federal Reserve in Washington

Al het werk staat in het teken van die vraag. Ieder macrocijfer leidt tot een stukje waarin de tweede zin luidt: ‘dit brengt een rentestap in xxx dichterbij/verder weg’. En telkens als een Fed-functionaris iets zegt, moet je gespitst zijn. ‘Hé, geeft hij of zij daar niet een hint over de mogelijke datum?’

Data dependent

Duizenden van die artikelen heb ik al gezien, inclusief commentaren van analisten die los mogen gaan met wilde speculaties. Feit is dat het beleidsbepalende comité van de Federal Reserve het weliswaar heel graag wil, maar eigenlijk ook niet weet: ‘het moment van hiken is data dependent’, klinkt het vaag. Lange tijd draaide het allemaal om het woord ‘patience’. Als dat woord eenmaal uit de Fed-verklaringen zou verdwijnen, zou het niet lang meer kunnen duren. Inmiddels is dat al maanden geleden gebeurd, maar in een stroomversnelling zijn we niet gekomen.

Lees verder

Hoeveel schade kan een verkiezing aanrichten?

Stelt u zich eens voor dat Nederlandse gezinnen en bedrijven in drie maanden tijd een slordige €200 mrd naar het buitenland brengen en €85 mrd aan spaargeld opnemen bij hun banken. Wat moet er gebeuren om zoiets te laten gebeuren?

Toersiten bij het Parthenon in Athena rtrWel, in Griekenland weten ze het. Tussen december en maart was er sprake van een kapitaalvlucht van €55 mrd, ongeveer 30% van het Griekse bbp – wat dus omgerekend naar Nederlandse proporties neerkomt op €200 mrd. Ook stroomde er, zo blijkt uit cijfers van Berenberg Bank, €23 mrd aan deposito’s uit het Griekse bancaire systeem. Zonder hulp van de ECB zouden alle banken al vier keer zijn omgevallen.

In de woorden van hoofdeconoom Holger Schmieding van de Duitse private bank:

“That the left-right populists in Athens have annoyed Greece’s international creditors is the smaller of the problems. Much worse is that the government has shattered trust at home.”

Stomste zet
Lees verder

De Grieken zijn de Palestijnen van de jaren tien

Bij Salomon Brothers vonden ze het fantastisch om telkens de Palestijnen op te voeren als aanleiding voor een marktbeweging.

In zijn boek Liar’s Poker schetst Michael Lewis een prachtig beeld van Wall Street aan het begin van de jaren tachtig, de periode dat hij werkte op de handelsvloer van Salomon Brothers. Wie Lewis’ boek heeft gelezen zal nooit meer vergeten wat het is om ‘equities te dealen in Dallas’ of ‘customers op te blazen’. En wat te denken van de ‘big swinging dicks’ op de vloer.

Liars PokerMaar Liar’s Poker biedt meer dan een tijdsbeeld. Het zegt zeker ook iets over de beurshandel van vandaag en de wijze waarop de media daarvan verslag doen.
De handelaren bij Salomon Brothers maakten er altijd een sport van om elke beweging in de markt toe te schrijven aan ‘de Palestijnen’. Dat wil zeggen: tegenover journalisten. Net als tegenwoordig belden die altijd een aantal marktpartijen op voor een ‘kwootje’ voor hun verslag en natuurlijk met de vraag wat de handel eigenlijk beweegt.

Lachen

Bij Salomon vonden ze het dan fantastisch om telkens de Palestijen op te voeren als aanleiding voor een beweging – of de markt nu omhoog of omlaag ging. Als ze hun verhalen dan de volgende dag teruglazen in de krant, konden ze daar onbedaarlijk hard om lachen. Zelf wisten ze donders goed dat er talloze factoren zijn die de richting van de koersen bepalen. Zelden zijn dat internationale of politieke gebeurtenissen; vrijwel altijd zijn het investeringsbeslissingen van individuele partijen die het zien zitten in een bepaald bedrijf of sector, of juist niet.

Lees verder

‘Er is geen Grieks schuldprobleem’

Ik haal ze meestal bij de Action: mijn notitieboekjes, bij voorkeur felgekleurd omdat ik ze dan makkelijk terugvind tussen de stapels rapportjes, boeken en andere printjes op mijn bureau. Naast elkaar in de kantoorkast naast me is het inmiddels best een indrukwekkende verzameling. Maar hoe mooi het er misschien ook uitziet, ik blader er zelden of nooit in terug, terwijl er toch vaak interessante dingen in staan.

IMF rtrToevallig keek ik afgelopen weekend in mijn vorige boekje, dat ik een kleine vier weken geleden in Washington heb volgepend tijdens de zogenoemde Spring Meetings van het IMF en de Wereldbank. Het zit vol met uitspraken en noties van mensen die ik daar tegenkwam, maar die ik nooit heb verwerkt in artikelen voor de krant of het web. Wat dacht u van:

“We hebben te maken met een fatale combinatie van wensdenken en volstrekte incompetentie.”

Mijn vaste aanspreekpunt in DC, Jacob Kirkegaard van het Peterson Institute aan Massachusetts Avenue, zei dit over de Griekse premier Alexis Tsipras en zijn kompanen van Syriza. Zelden heeft een verkiezingsoverwinning zo veel kapotgemaakt als de zege van deze club. Juist op het moment dat Griekenland het lek boven had en na zo veel jaren van ellende weer begon te groeien, wisten Tsipras en de zijnen de ontluikende bloem in de knop te breken. Lees verder