Volgende keer de helikopter

Niet minder dan €2400 mrd heeft de Europese Centrale Bank (ECB) in de afgelopen drie jaar in het financiële systeem gepompt om de inflatie op te krikken. Hoe moedeloos moeten de monetaire beleidsmakers wel niet zijn geworden toen ze onlangs zagen dat de stijging van het algemene prijspeil in april toch weer met 0,2 procentpunt is teruggevallen, tot 1,2%?

Euro in potjeJe zou verwachten dat de stevig gestegen olieprijs de geldontwaarding moet hebben aangezwengeld, maar nee hoor. Haal je de volatiele energie- en voedselitems uit het mandje, dan heb je een kerninflatie van slechts 0,7%. Dat betekent dat de ‘gewone’ prijzen zo goed als stabiel blijven.

Hoeveel geld de ECB er ook tegenaan gooit, aan zijn opdracht om voor prijsstabiliteit te zorgen – gedefinieerd als een inflatie van ‘dichtbij, maar onder de 2%’ – wordt niet voldaan.

Voor de voorstanders van het opkoopprogramma zal dit ongetwijfeld betekenen dat Frankfurt moet volharden. Afbouwen na september, zoals nu nog de bedoeling lijkt, zou neerkomen op het werpen van de handdoek. Tenzij de beleidsmakers verklaren dat het programma een geweldige deflatie heeft voorkomen, en de economie het nu wel zonder verdere stimulering redt.

Er is ook een andere interpretatie mogelijk, namelijk dat het programma heel succesvol was in het bereiken van een inflatie van de activaprijzen. Het massaal opkopen van staats- en bedrijfsleningen heeft de verkopende financiële partijen ertoe aangezet hun koerswinsten te verzilveren, en met de opbrengst risicovoller te beleggen, en de koersen op de beurzen verder omhoog te stuwen.

Maar heeft dat de reële economie vooruit geholpen? Ik betwijfel het. De financiële impulsen van de ECB hebben niet geleid tot een substantiële toename in de kredietverlening door banken. Omdat de consumptie en investeringen daardoor ook niet flink zijn gestegen, is de schaarste in de economie niet toegenomen en bleef inflatie uit. Nog altijd ligt de maandelijkse kredietverlening in de eurozone aan gezinnen en bedrijven op slechts een vijfde tot een kwart van wat het voor de kredietcrisis was, zo blijkt uit recente cijfers van de ECB.

Neem de huidige hausse op de Nederlandse huizenmarkt. Die wordt niet aangeblazen door positieve mensen die enthousiast hypotheken durven af te sluiten. Er is eerder sprake van dat oudere generaties jongeren helpen met geld dat ze vanwege de lage rente toch niet al te goed kunnen laten renderen, suggereerde DNB-president Klaas Knot onlangs.

Als de ECB echt de inflatie had willen opkrikken, had ze het geld beter rechtstreeks aan de burger over kunnen maken, vanuit de spreekwoordelijke helikopter. Dat is nu eenmaal het logische gevolg als ‘the middle man’ zijn werk niet doet, onder meer omdat er relatief weinig vraag is. Een politiek lastige boodschap, maar monetair absoluut noodzakelijk.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s