We zwemmen in de buffers, Wopke

We moeten ons voorbereiden op een poolwinter, zei minister Wopke Hoekstra (Financiën) tijdens Prinsjesdag. Hij verwees naar avonturier Robert Scott die in 1912 crepeerde tijdens een dramatisch slecht georganiseerde expeditie naar de Zuidpool. Concurrent Roald Amundsen had zich daarentegen geweldig voorbereid op zijn tocht en keerde glorieus huiswaarts. De les voor Hoekstra: zorg dat de overheidsfinanciën op orde zijn en we een buffer hebben voor de slechte tijden die onvermijdelijk terugkomen.

Stapeltje euro'sDe boodschap gaat er in calvinistisch Nederland in als Gods Woord in een ouderling. Sterker, het Centraal Planbureau, de Raad van State en zelfs deze krant vinden dat Hoekstra’s ambities om de staatsschuld verder terug te dringen – naar 49% van het bbp volgend jaar – nog te mager. Er moet echt meer geld opzijgezet worden, want: de brexit, Trump en opkomende markten.

Nu zie ik ook wel dat de huidige hoogconjunctuur niet tot het einde der tijden zal duren en dat het goed is om je voor te bereiden. Maar waarom denkt iedereen in Nederland dan aan buffers? Waarom vraagt niemand zich af of die ook te groot kunnen zijn? Hoeveel geld denken we nodig te hebben bij een volgende inzinking?

Miljardeninjecties

We hebben net de zwaarste crisis sinds de jaren dertig gehad, waarbij de staatsschuld opliep van 42% in 2007 naar 68% in 2014. Die stijging was voor een flink deel het gevolg van de miljardeninjecties in de banken. Nu we de Bankenunie hebben en het de eigenaren en obligatiehouders zijn die moeten bloeden als een bank faalt, heeft de overheid alle ruimte om de scherpe kantjes van een volgende recessie af te halen.

Lees ook: Our financial claims can evaporate

We zwemmen zelfs in die ruimte. Wat namelijk in Den Haag graag wordt vergeten is dat de Belastingdienst een claim heeft op toekomstige pensioenuitkeringen. Bij elkaar ruim €450 mrd en dat is meer dan de staatsschuld groot is. Dat geld is al verdiend. Het staat grotendeels uit in het buitenland en kan per direct naar voren worden gehaald.

Maar nee, liever rekenen we onszelf arm door alleen naar onze schulden te kijken en niet naar onze vermogens. We vinden het een goed idee om in een situatie dat er weinig vraag is naar geld – de rente is immers ultralaag – het aanbod te vergroten door geld opzij te leggen en buffers op te bouwen. Dat duwt de rente alleen maar verder omlaag en dat is precies waar particuliere spaarders zo tegen te hoop lopen.

We moeten geen geld opzijleggen, maar stevig investeren in scholing, duurzame energie en (digitale) infrastructuur – en vooruit: in defensie om Trump te paaien. Dat maakt dat de economie sterker wordt en veerkrachtiger kan reageren op de poolwinter die misschien op ons afkomt.

5 gedachten over “We zwemmen in de buffers, Wopke

  1. Goedemorgen Celle,

    Sorry maar ik moet het even kwijt, ik geniet ontzettend van jouw artikelen en jouw kijk op de economische en financiële zaken. Zo fijn dat je zo uitgesproken bent en ongezouten een mening vormt, of deze nou wel of niet goedkeuring kan wegdragen. Maar de volgende woorden vind ik echt in het artikel zo mooi:

    De boodschap gaat er in calvinistisch Nederland in als Gods Woord in een ouderling.

    Echt heerlijk. Ik geniet van de artikelen dus ga vooral zo door he. En maak er weer een feestje van vandaag. x

    Met vriendelijke groet,

    Monique Bakker 06-20124433 General Promotions http://Www.generalpromotions.nl

  2. Die claim op toekomstige pensioenuitkeringen, die (cumulatief) groter is dan de staatsschuld, dat is voor mij een nieuw gezichtspunt. U zegt: dat vergeten ze graag in Den Haag, maar je zou toch zeggen dat linkse partijen, die graag veel uitgeven, hier voortdurend over spreken. Is er eigenlijk consensus bij economen over dit punt?

  3. Het is mij een raadsel waarom hier nauwelijks over gesproken wordt. Er schieten me twee stukken te binnen over dit onderwerp. Eén van Rabo en één van DNB:
    https://economie.rabobank.com/publicaties/2015/juni/nederland-aanzienlijke-belastingclaim-op-pensioenvermogen/
    https://web.archive.org/web/20140424160433/http://www.pensioenfederatie.nl/Document/Themas/Witteveenkader/dnb-brief.pdf
    Wat ze volgens mij vooral over het hoofd zien is dat die belastingclaim vorderingen zijn op toekomstige productie in het buitenland. Wat gebeurt er als de eurozone onverhoopt toch uit elkaar klapt? Dan kan er wel eens een streep gaan door bijvoorbeeld Italiaanse verplichtingen en wie zegt mij dat de werkenden in een heel sterk vergrijsd Duitsland voldoende blijven verdienen voor hun eigen ouderen en de onze? Kortom: verkoop ze en maak onze eigen economie sterker. (Dat betekent beslist niet dat we het geld moeten verbrassen aan uitkeringen en ambtenarensalarissen.)

  4. Die staatsschuld is natuurlijk ook flink gestegen omdat we in dezelfde periode pensioenpremies, genoten inkomen voor geleverde prestatie – lang uitgesteld – en rendementen niet belasten zodat de pensioenpot inclusief derde pensioenpijler meer dan € 1800 mld bedraagt. De staat heeft hierop een vordering van 35% en maakt op die vordering een fors rendement waarvan niets in de boeken verschijnt. Uiteraard wordt de rente op de niet bestaande overheidsschuld wel direct bij de belastingbetaler in rekening gebracht. (mismatch) Diezelfde belastingbetaler mag opdraaien voor de gederfde en uitgestelde belasting in het lopende jaar ook als hij geen pensioendeelnemer is. Geen wonder dat het besteedbaar inkomen dan zo laag uitvalt. Je moet dan ook nog de broekriem aanhalen om de staatsschuld niet te laten oplopen. Terwijl die volgens het cpb in 2040 -9% bbp is en in 2060 -31% bbp. Wie dit onzinnige beleid begrijpt, moet het maar eens goed uitleggen.

Laat een reactie achter op mpnadeboer Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s