Poetin valt genadeloos onze zwakke plekken aan

Lees verder

Opkomende landen lopen het gat met ons niet meer dicht

“Make war to make peace”

Goed nieuws uit Minsk. Oekraïne en Rusland zijn donderdag onder het toeziend oog van Frankrijk en Duitsland overeengekomen dat de rebellen in Oost-Oekraïne en het Oekraïense regeringsleger in de nacht van zaterdag op zondag ophouden met vechten. De vraag is alleen hoe duurzaam dat staakt-het-vuren is. Tenslotte werd het bestand dat in september werd bereikt voortdurend geschonden.

Tekenend voor het geringe vertrouwen in een goede afloop is de uitspraak van de Duitse kanselier Angela Merkel:

 “Ik heb geen illusies. Er moet nog heel, heel veel werk worden gedaan.’

Onderhandelingen in MinskEerlijk gezegd verwacht ik er bitter weinig van. Pas als Vladimir Poetin helemaal met zijn rug tegen de muur staat, komt er een einde aan het conflict. Daarvoor moet de Russische economie echt compleet ingestort zijn, of zodanig zijn verzwakt dat de kliek rondom Poetin geen kans meer ziet nog geld te verdienen en hun baas vervangen voor een andere maffiabaas (lees svp het stuk van collega Roger Cohen).

Als de nu voorgestelde vredesvoorstellen een kans krijgen, moet Poetin te veel water bij de wijn doen. De man wil van Oost-Oekraïne een protectoraat maken zoals Abchazië en Zuid-Ossetië zijn, en de rest van Oekraïne moet naar de pijpen van de Russen dansen. Lees verder

De Chinese groeimotor sputtert. Hoe erg is dat eigenlijk?

Niet, want China is helemaal geen motor voor de wereldeconomie

De tijden van dubbelcijferige groei in China lijken definitief voorbij. Elk kwartaal valt de groei telkens weer wat lager uit en schroeft Peking de verwachtingen weer wat terug. Eerder deze week bleek dat de Chinese overheid nu voor 2015 op een plus van 7% rekent, keurig in lijn met de gemiddelde analistenverwachting.

Arbeiders in het zuiden van China werken aan een nieuwe olipijplijnVan ‘booms’ en ‘busts’, wat echt heel normaal is voor een industrialiserend land dat zich snel ontwikkelt, hebben ze in China nooit last. Geen wonder dat veel waarnemers de Chinese cijfers altijd met een korreltje zout nemen.

Zo schreef collega Joost Dobber recent op gezag van professor Christopher Baldwin van de Peking University dat de werkelijke groei in China zeker 3%-punt lager ligt. Aangezien het telkens 21 van de 22 Chinese provincies lukt om over iedere verslagperiode een bovengemiddelde groei te boeken, ben ik geneigd Baldwin wel te geloven.

Transitie

Hoe dan ook, het idee is dat Peking druk bezig is een transitie tot stand te brengen en dat dit een wissel trekt op de groei. China is aangekomen op het punt dat het moet omschakelen van een op krediet gebaseerde exportgeoriënteerde economie naar een duurzame consumptiegedreven economie. De geschiedenis leert evenwel dat het ontzettend moeilijk is om die transformatie zonder schade tot stand te brengen. Sterker, elk land dat het geprobeerd heeft — Japan, Sovjet-Unie, Zuid-Korea, Thailand — is in een flinke recessie weggegleden.

Lees verder

Chinese criminelen zijn te ondernemend voor de Japanse yakuza

Even een snelle impressie van een van mijn gesprekken in Japan. Snel, want ik moet zo de trein weer in voor een gesprek met een Hogerhuis-politicus uit de prefectuur Ibaraki, op anderhalf uur treinen van Tokio. Het voor Japan nogal ‘illustratieve’ verhaal van de criminelen staat onderin.

Wat een curieus interview was dat, dacht ik toen ik weer op straat stond. Liet hoogleraar Yukinobu Kitamura van zowel de Hitotsubashi als de Keio Universiteit zich nu ineens helemaal gaan of is hij er sowieso de man niet naar om stevige uitspraken te schuwen?

Kitamura

Professor Kitamura

In zijn piepkleine werkkamer op de werkelijk alleraardigste universiteitscampus van Keio begon de econoom uiterst genuanceerd aan het vraaggesprek. Geduldig legde hij uit waar de vergrijzing in Japan begint te knellen en wat dit logischerwijs inhoudt voor de houdbaarheid van de staatsschuld. Maar gaandeweg begon hij wild om zich heen te slaan.

‘Politici als premier Abe en zijn minister van financiën Aso zijn gewoon ronduit dom. Laat ze een test doen en ze zakken voor zelfs de laagste niveaus.’

Voor deze mensen is politiek slechts een familiebedrijf, aldus Kitamura, een onderneming bedoeld om een selectieve groep vrienden en kiezers vooruit te helpen. Dat is het eigenlijk altijd wel zo geweest, maar vroeger had je een machtige bureaucratie die uiteindelijk het beleid bepaalde. Omdat ook de budgetten voor de ministeries zijn teruggeschaald, kun je daar tegenwoordig geen carrière meer opbouwen, stelde de econoom. Het zijn tegenwoordig allemaal protegees van de politici die boven komen drijven en niet langer de slimste en beste mensen.

De professor ratelde door: Lees verder

Rusland is nog maar net zo groot als Spanje

Vrijwel onmiddellijk na de Russische inlijving van de Krim besloten ’s werelds grootste industriële landen om van het G8-beraad weer gewoon een G7-overleg te maken. ‘Zolang het politieke klimaat er niet naar is, is er geen G8’, zo verklaarde de Duitse bondskanselier Angela Merkel dit voorjaar ferm.

Sinds 1998 hadden de Russen met de grote jongens mogen meepraten. Destijds was dat totaal onzinnig. De Russische economie lag in de nadagen van president Boris Jeltsin volkomen op z’n gat en was dan ook bij lange na niet de achtste economie van de wereld. ‘Ach, we hebben de oude Russische invloedssfeer vrijwel volledig overgenomen in onze westerse politieke en economische structuren, dus laten we die Russen als tegenprestatie maar een beetje mee babbelen’, zullen de leiders uit die tijd hebben gedacht.

BBP RanglijstDe Russische economie had in 1998 een omvang van $271 mrd, zo blijkt uit cijfers van het IMF. Voor 2014 haalde ik uit de database van het fonds een bbp van $2057 mrd. Daarmee is de economie dus 7,5 keer groter dan toen. Op plaats negen in de ranglijst van grootste economieën hoort Rusland nu dus gewoon in die G8, meer in ieder geval dan Canada. (N.B. China en Brazilië doen niet echt mee aan het overleg)

Een indrukwekkende prestatie, zou je moeten concluderen. Het verklaart in ieder geval het feit dat de huidige president Vladimir Poetin zichzelf weer begon te zien als een van de machtigste mannen op aarde, natuurlijk gevoed door publicaties in het blad Forbes.

Maar wacht even. De ranglijst van grootste economieën komt uit de IMF-database die tot oktober is ge-update. Sindsdien is er wel wat gebeurd. De olieprijs is ingestort en samen met de sancties doet dat het land elke dag meer pijn. De roebel is in twee maanden tijd ruim een kwart in waarde gedaald en dat moet je toch meerekenen. De Russische productie wordt gemeten in roebels, dus omgerekend naar dollars is de economie nu flink kleiner dan tijdens de jaarvergadering van het IMF. Lees verder

Zal Poetin zich tot een Saddam ontpoppen om de baas te blijven?

Het is een beeld dat Russische beleidsfunctionarissen maar niet uit hun hoofd krijgen: het beeld van een onderonsje tussen de Amerikaanse president Barack Obama en de Saoedische koning Abdullah, van twee mensen die in het geniep besluiten om het oliewapen in te zetten tegen de Russische president Vladimir Poetin.

(Colourbox)

(Colourbox)

Er is geen enkel bewijs voor zo’n samenzweringstheorie, zegt Michael Kroetikin van de denktank Carnegie, maar voor het Kremlin staat het buiten kijf dat de VS en Saoedi-Arabië een geheime deal hebben gesloten om het de Russen lastig te maken. De gedachte is dat de landen de oliemarkt zijn gaan overvoeren, wat de olieprijs in de afgelopen maanden met 30% heeft doen kelderen. De Russische overheid zal in die lijn van redeneren minder oliegeld binnenharken, waardoor ze zich gedwongen zal zien allerlei sociale programma’s te beëindigen. De volksopstand die dan uitbreekt zou Poetin vervolgens de kop kosten.

Einde Sovjet-Unie

De vraag waarom de Saoedi’s zich voor zoiets zouden lenen, wordt niet gesteld. Dat ze zelf ook enorme sociale programma’s hebben opgetuigd die met de huidige lage olieprijs onbetaalbaar worden, komt niet in de Russische geest op. Voor hen is het simpelweg een vergelijkbare ontwikkeling als medio jaren tachtig toen de Amerikanen en Saoedi’s volgens de Russen ook al een daling van de olieprijs orkestreerden, een daling die uiteindelijk de val van de Sovjet-Unie inleidde.

Dit denken tekent de KGB-mentaliteit die de functionarissen in het Kremlin hebben geërfd uit de Sovjet-tijd, zegt Kroetikin.  Lees verder